สถาบันขงจื่อ ม.เชียงใหม่ ครบรอบ 20 ปี ขยายการสอนภาษาจีนสู่ภาคธุรกิจและวิชาชีพ

สถาบันขงจื่อ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ดำเนินงานด้านการเรียนการสอนภาษาจีนในภาคเหนือของไทยครบ 20 ปี ครอบคลุมการพัฒนาครู การฝึกอบรมตำรวจและบุคลากรทางการแพทย์ ตลอดจนการสนับสนุนนักศึกษาไทยไปศึกษาต่อในจีน พร้อมพัฒนาหลักสูตรที่เชื่อมโยงทักษะภาษากับความรู้เฉพาะทาง เพื่อตอบโจทย์การทำงานในหลายสาขาอาชีพ

การเรียนภาษาจีนในภาคเหนือของไทยมีพัฒนาการต่อเนื่องในช่วงสองทศวรรษที่ผ่านมา จากการเรียนการสอนในสถานศึกษาไปสู่การฝึกอบรมบุคลากรในสายงานต่าง ๆ ทั้งตำรวจ บุคลากรทางการแพทย์ และครูผู้สอน สะท้อนถึงการนำทักษะภาษามาใช้ในการทำงานและการติดต่อระหว่างไทยกับจีน

สถาบันขงจื่อ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ เป็นหนึ่งในหน่วยงานที่ดำเนินงานด้านนี้ โดยก่อตั้งจากความร่วมมือระหว่างมหาวิทยาลัยเชียงใหม่กับมหาวิทยาลัยครุศาสตร์ยูนนาน และเปิดดำเนินการเมื่อวันที่ 18 ธันวาคม 2549 นับเป็นหนึ่งในศูนย์การเรียนการสอนภาษาจีนยุคแรก ๆ ของภาคเหนือ

ตลอด 20 ปีที่ผ่านมา การดำเนินงานของสถาบันครอบคลุมทั้งการสอนภาษา การเผยแพร่วัฒนธรรม การพัฒนาครู และการสนับสนุนการศึกษาต่อในจีน โดยมีการขยายความร่วมมือไปยังสถานศึกษาและหน่วยงานวิชาชีพหลายแห่ง

พัฒนาครูไทยและสนับสนุนการศึกษาต่อในจีน

ในช่วงเริ่มต้น การเรียนการสอนภาษาจีนในภาคเหนือยังมีข้อจำกัดด้านจำนวนครูและรูปแบบการจัดการเรียนการสอนที่เป็นระบบ สถาบันจึงเริ่มจัดกิจกรรมในโรงเรียนหลายแห่งตั้งแต่ปี 2552 โดยผสมผสานการเรียนภาษาเข้ากับกิจกรรมวัฒนธรรม เช่น การตัดกระดาษและการเต้นรำพื้นเมืองจีน

ต่อมาในปี 2564 สถาบันได้ลงนามความร่วมมือกับคณะกรรมการส่งเสริมการศึกษาเอกชน กระทรวงศึกษาธิการ เพื่อส่งเสริมการพัฒนาครูไทยให้มีความพร้อมในการจัดการเรียนการสอนภาษาจีน

ข้อมูลจากสถาบันระบุว่า ระหว่างปี 2566-2568 มีการจัดอบรมและพัฒนาวิชาชีพครูมากกว่า 25 ครั้ง ครอบคลุมครูผู้สอนกว่า 5,000 คน-ครั้ง

ด้านการศึกษาต่อในจีน สถาบันดำเนินงานตั้งแต่การประชาสัมพันธ์หลักสูตร การเตรียมความพร้อมก่อนสอบ การคัดเลือกผู้สมัคร ไปจนถึงการเตรียมตัวก่อนเดินทาง โดยตลอดระยะเวลาที่ผ่านมา มีนักศึกษาไทยได้รับการแนะนำให้ไปศึกษาต่อในจีนรวม 763 คน และมากกว่าครึ่งหนึ่งสำเร็จการศึกษาระดับปริญญาตรีขึ้นไป

ผู้ที่ผ่านการศึกษาในจีนบางส่วนกลับมาทำงานในบริษัทที่ดำเนินธุรกิจระหว่างไทยกับจีน ขณะที่บางคนทำงานในหน่วยงานภาครัฐหรือกลับมาเป็นครูสอนภาษาจีนในประเทศไทย

หลิน หย่งเซียง รองผู้อำนวยการโรงเรียนจื้อหมิน เมืองแม่สอด จังหวัดตาก ซึ่งเคยเป็นผู้เรียนภาษาจีนก่อนเติบโตมาเป็นผู้บริหารสถานศึกษา เป็นหนึ่งในผู้ที่มีประสบการณ์เกี่ยวข้องกับพัฒนาการของการเรียนภาษาจีนในพื้นที่ โดยมองว่าทักษะภาษาจีนช่วยเพิ่มทางเลือกด้านการศึกษาและการประกอบอาชีพให้แก่คนไทย

เชื่อมโยงภาษาจีนกับความรู้เฉพาะทาง

นอกจากการเรียนภาษาในห้องเรียนแล้ว การพัฒนาบุคลากรที่สามารถใช้ภาษาจีนควบคู่กับความรู้เฉพาะทางเป็นอีกแนวทางที่สถาบันให้ความสำคัญ

ไหล หลิน ซึ่งเคยทำงานในบริษัทจีนที่ดำเนินธุรกิจในประเทศไทย กล่าวว่า จากประสบการณ์ทำงานพบว่าภาคธุรกิจมีความต้องการบุคลากรที่สามารถสื่อสารภาษาจีนและมีความรู้ในสาขาวิชาชีพควบคู่กัน

ในปี 2564 เธอเดินทางมาปฏิบัติหน้าที่เป็นอาจารย์ที่สถาบันขงจื่อ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ และมีส่วนร่วมในโครงการฝึกอบรมด้านพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์ ก่อนร่วมดำเนินโครงการพัฒนาหลักสูตรปริญญาโทร่วมไทย-จีนในช่วงสี่ปีต่อมา รวม 3 สาขา ได้แก่ การสอนภาษาจีนนานาชาติร่วมสมัย พาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์ข้ามพรมแดน และเศรษฐศาสตร์การจัดการเกษตรและทรัพยากรอย่างยั่งยืน

การฝึกอบรมยังขยายไปสู่บุคลากรในสายงานเฉพาะ โดยสถาบันร่วมกับหน่วยงานในจังหวัดเชียงใหม่จัดหลักสูตรภาษาจีนสำหรับบุคลากรทางการแพทย์ เช่น ภาษาจีนที่ใช้ในโรงพยาบาลและภาษาจีนทางการแพทย์ขั้นพื้นฐาน รวมถึงหลักสูตรสำหรับตำรวจและเจ้าหน้าที่ตรวจคนเข้าเมือง

ข้อมูลจากสถาบันระบุว่า มีบุคลากรภาครัฐที่ปฏิบัติงานเกี่ยวข้องกับชาวต่างชาติเข้ารับการอบรมสะสมมากกว่า 750 คน-ครั้ง และบุคลากรทางการแพทย์มากกว่า 450 คน-ครั้ง

ตัวอย่างหนึ่งคือการฝึกอบรมภาษาจีนสำหรับตำรวจในพื้นที่ภาคเหนือ โดยในปี 2567 มีตำรวจจากศูนย์ฝึกอบรมตำรวจภูธรภาค 5 เข้าร่วมมากกว่า 60 นาย เนื้อหาครอบคลุมตั้งแต่การออกเสียงภาษาจีนเบื้องต้น ไปจนถึงบทสนทนาที่ใช้ในสถานการณ์จริง เช่น การบอกเส้นทางแก่นักท่องเที่ยวจีน และการสอบถามกรณีนักท่องเที่ยวทำสิ่งของสูญหาย

ขยายเครือข่ายสอบและการเรียนออนไลน์

การสอบวัดระดับความรู้ภาษาจีนเป็นอีกส่วนหนึ่งของการดำเนินงาน โดยข้อมูลจากสถาบันระบุว่า ในปี 2568 มีผู้เข้าสอบรวม 15,086 คน-ครั้ง และเป็นปีที่สามติดต่อกันที่สถาบันมีจำนวนผู้เข้าสอบสูงที่สุดในประเทศไทย ส่วนตลอด 20 ปี มีผู้เข้าสอบสะสมประมาณ 110,000 คน-ครั้ง

ปัจจุบันสถาบันมีเครือข่ายสนามสอบย่อย 33 แห่งทั่วประเทศ พร้อมพัฒนาแพลตฟอร์มการเรียนการสอนออนไลน์และระบบห้องเรียนเสมือน เพื่อเพิ่มช่องทางให้ผู้เรียนเข้าถึงบทเรียนภาษาจีนได้สะดวกขึ้น

ในปี 2569 สถาบันมีแผนร่วมพัฒนาสื่อการเรียนการสอนสำหรับผู้เรียนชาวไทยกับสำนักพิมพ์ด้านการสอนภาษาต่างประเทศและการวิจัยของจีน นอกจากนี้ ยังร่วมจัดนิทรรศการด้านการศึกษาเกี่ยวกับเครื่องเคลือบดินเผากับเมืองจิ่งเต๋อเจิ้น ในมณฑลเจียงซี โดยมีผู้เข้าร่วมจากหลายภาคส่วน รวมถึงอดีตรองนายกรัฐมนตรีไทย

กิจกรรมด้านภาษาและวัฒนธรรมยังประกอบด้วยงานเฉลิมฉลองเทศกาลตรุษจีน กิจกรรมขบวนรถตกแต่งในช่วงเทศกาลลอยกระทง และการแข่งขันภาษาและวัฒนธรรมจีน ตลอดจนการส่งผู้เรียนเข้าร่วมการแข่งขันทักษะภาษาจีนระดับนานาชาติ

เตรียมจัดประชุมด้านการศึกษาภาษาจีนนานาชาติ

ในวาระครบรอบ 20 ปี สถาบันขงจื่อ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ เตรียมจัดการประชุมด้านการศึกษาภาษาจีนระดับนานาชาติสำหรับภูมิภาคเอเชียใต้และเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ พร้อมจัดทำหนังสือที่ระลึกเกี่ยวกับพัฒนาการของสถาบัน

ตลอดสองทศวรรษที่ผ่านมา การเรียนภาษาจีนในภาคเหนือของไทยขยายจากการเรียนในสถานศึกษาไปสู่การฝึกอบรมสำหรับวิชาชีพ การพัฒนาครู และความร่วมมือทางการศึกษาในระดับต่าง ๆ ขณะที่การพัฒนาบุคลากรให้มีทั้งทักษะภาษาและความรู้เฉพาะทางยังเป็นประเด็นสำคัญต่อการศึกษาและตลาดแรงงานในอนาคต